# Network Viewer

network viewer ဟာ သင္၏ လမ္းေၾကာင္းဘယ္ကို သြားေနလဲဆိုတာရယ္၊ Tor ကြန္ယက္ေပၚက relays ေတြကို ၾကည့္ရႈႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။

### ျခံဳငံုၾကည့္ျခင္း

Tor ကို ျဖတ္ျပီး အမည္မသိအေနနဲ႔ သင္ခ်ိတ္ဆက္လိုလွ်င္ (တနည္းအားျဖင့္ ဝက္ဘ္ဆိုက္ကို ခ်ိတ္ဆက္ခ်င္လွ်င္)၊ Tor က tunnel တစ္ခုကို ဖန္တီးေပးပါတယ္။ သို႔မဟုတ္ encrypt (ပံုစံဖ်က္ထားေသာ) ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ား၏ circuitသည္ ကြန္ယက္ေပၚမွာ ရွိတဲ့ relays အတြဲလိုက္ကို ျဖတ္သန္းသြားပါလိမ့္မယ္။ သင့္ application ရဲ႕ လမ္းေၾကာင္းေတြဟာ အဲဒိ circuit ကိုျဖတ္ျပီး စီးဆင္းရာလမ္းေၾကာင္း အျဖစ္ ပို႔ေဆာင္ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစရန္ အတြက္ မ်ားစြာေသာ စီးဆင္းရာလမ္းေၾကာင္းေတြကို တူညီတဲ့ circuit မွာပဲ ေဝမွ်ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

### ကြန္ယက္ေျမပံု

ကြန္ယက္ေျမပံုတြင္ အနီေရာင္ pinpoints မ်ားျဖင့္ ရည္ညႊန္းထားေသာ Tor ကြန္ယက္ေပၚရွိ relays မ်ား၏ ပထဝီဆိုင္ရာ ေဒသမ်ားႏွင့္ ကမၻာ့ေျမပံုပါဝင္ပါသည္။ အစိမ္းေရာင္လိုင္းမ်ားသည္ relays မ်ားအၾကား Tor ကြန္ယက္ကို ျဖတ္၍ ဖန္တီးထားေသာ Tor client ျဖစ္တဲ့ circuits မ်ား၏ လမ္းေၾကာင္းကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။

ေျမပံုေပၚရွိ တည္ေနရာမ်ားကို toolbar ေပၚရွိ Zoom In ႏွင့္ Zoom Out ကိုႏွိပ္၍ ခ်ံဳ႕၍/ခ်ဲ႕၍ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ေျမပံုေပၚတြင္ မည္သည့္ လမ္းေၾကာင္းကို မဆို သင္ေရြ႕၍ ၾကည့္လိုလွ်င္ ၎ေပၚတြင္ ႏွိပ္၍ ဆြဲေရႊ႕ျပီး ၾကည့္ရႈႏိုင္ပါတယ္။

GeoIP database ထဲက relay ၏ IP လိပ္စာမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ Tor relay တစ္ခု၏ ပထဝီဆိုင္ရာ တည္ေနရာကို ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ပါသည္။ ၎ကို MaxMind က ဖန္တီးထားတာ ျဖစ္ျပီး geoip.vidalia-project.net မွာတည္ရွိပါတယ္။

ကြန္ယက္ေျမပံု၏ ေအာက္ဘက္ ဒိုင္ယာေလာ့ခ္၏ အလယ္တြင္ အဲ့ဒိ circuits မ်ားေပၚရွိ လတ္တေလာ application လမ္းေၾကာင္းမ်ား ကဲ့သို႔ပင္ သင္၏ လက္ရွိ circuits မ်ား စာရင္းကို ျမင္ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ယက္ ေျမပံု ပထမဆံုး စတင္တဲ့အခါမွာ Tor relays မ်ား၏ စာရင္းအတြက္ ပထဝီဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို Vidalia ၾကည့္တဲ့ခါ ေတြ႕ရမယ့္ geoip.vidalia-project.net ကို ခ်ိတ္ဆက္မႈအား ျမင္ရမွာပါ။ အေရးတၾကီး သိရမွာက Tor ကိုျဖတ္၍ ျပီးသြားတယ္ဆိုတာပါပဲ။ ထို႔ေၾကာင့္ GeoIP relay သို႔ သင့္တည္ေနရာကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ၾကည့္ရႈျခင္း၏ ရလဒ္ကေတာ့ Vidalia ၏ GeoIP relays မ်ားေပၚမွာ load လုပ္တာကို ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အလို႔ငွာ local မွာပဲ ဖမ္းယူေပးထားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

### Relay Status

network view ၏ ဘယ္ဘက္ျခမ္းတြင္ Tor ကြန္ယက္ထဲရွိ relays မ်ား စာရင္းကို သင္ျမင္ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ relay တစ္ခုခ်င္းစီဟာ relay ၏ status ကို ညႊန္းတဲ့ icon ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ဇယားကြက္ကေတာ့ relay status icons မ်ားရဲ႕ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ဇယားကြက္ ျဖစ္ပါတယ္:

| relay သည္ offline ျဖစ္ေနျခင္း သို႔မဟုတ္ တံု႔ျပန္မႈမရရွိပါ။
| relay သည္ hibernating ျဖစ္ေနပါသည္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ online ျဖစ္ေနတယ္ ဒါေပမယ့္ ေပးထားေသာ အခ်ိန္အတိုင္းအတာအတြင္း operator က ခြင့္ျပဳလိုေပမယ့္ bandwidth ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ အသံုးျပဳလိုက္ျပီး ျဖစ္ေနပါတယ္။
| Relay သည္ online ျဖစ္ေနသည္။ သို႔ေသာ္ ၎၏ အနိမ့္ဆံုး ႏႈန္းကို သာ ေဖာ္ျပထားပါသည္။
| Relay သည္ အြန္လိုင္းျဖစ္ေနသည္။ ၎၏ ႏႈန္းမွာ = 20 KB/s
| Relay သည္ အြန္လိုင္းျဖစ္ေနသည္။ ၎၏ ႏႈန္းမွာ = 60 KB/s
| Relay သည္ အြန္လိုင္းျဖစ္ေနသည္။ ၎၏ ႏႈန္းမွာ = 400 KB/s

bandwidth တန္ဖိုးအားလံုးသည္ အျမင့္ဆံုး bandwidth ၏ input သို႔မဟုတ္ လြန္ခဲ့ေသာ ရက္ရွိ ၁၀ စကၠန္႔စာ output ၏ အနိမ့္ဆံုးေပၚတြင္ အၾကမ္းဖ်ဥ္း အေျခခံပါသည္။

### Relay အေသးစိတ္မ်ား

screen ၏ ညာဘက္ျခမ္းမွာရွိတဲ့ relay အေသးစိတ္ panel သည္ relay အေၾကာင္း အေသးစိတ္ သို႔မဟုတ္ relay စာရင္း ထဲတြင္ လတ္တေလာ ေရြးခ်ယ္ထားေသာ realy အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပေပးပါသည္။ သင္၏ လတ္တေလာ circuits မ်ားႏွင့္ streams မ်ား စာရင္းထဲတြင္ circuit သို႔ မဟုတ္ stream ကို သင္ေရြးခ်ယ္ထားျပီးျပီ ဆိုလွ်င္ ၎panel သည္ relay တစ္ခုခ်င္းစီကို ျဖတ္၍ လတ္တေလာ ေပးပို႔ေနေသာ သင္၏ လမ္းေၾကာင္း အေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ေဖာ္ျပေပးပါလိမ့္မယ္။

panel ထဲတြင္ သင္ျမင္ေတြ႕ရမည့္ နယ္ပယ္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။ (မွတ္ခ်က္: နယ္ပယ္ေတြအားလံုးကေတာ့ အျမဲတမ္း ေဖာ္ျပႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး):

တည္ေနရာ | ၎ Tor relay ၏ ပထဝီဆိုင္ရာ တည္ေနရာ။
IP Address | ၎ Tor relay ေပၚရွိ IP လိပ္စာသည္ ေရာက္ရွိႏိုင္ပါသည္။
Platform | ၎ relay ေပၚရွိ Operating system သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ Tor version မ်ားသည္ လက္တေလာတြင္ run ေနပါသည္။
Bandwidth | bandwidth ၏ အၾကမ္းဖ်ဥ္း အမ်ားဆံုး ပမာဏျဖစ္ေသာ relays ၏ လမ္းေၾကာင္းသည္ ၎ realy ၏ လတ္တေလာ အေျခအေနကို ထိန္းထားႏိုင္ပါလိမ့္မည္။
Uptime | ၎ relay ၏တည္ျငိမ္မႈကို ကူညီရန္ relay ၏ အခ်ိန္အတိုင္းတာကို ရရွိႏိုင္ပါျပီ။
ေနာက္ဆံုး update ျပဳလုပ္ျပီးျခင္း | ဤ relay ေန႔စြဲ၏ သတင္းအခ်က္အလက္သည္ ေနာက္ဆံုး update ျပဳလုပ္ျပီး ျဖစ္ပါသည္။