# Vidalia ႏွင့္ Tor ကိုျပင္ဆင္ျခင္း

Vidalia သည္ Vidalia ႏွင့္ Tor ၏ အသြင္ျပင္ကို ျပဳျပင္ရန္ ခြင့္ျပဳပါသည္။ Tor relayကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရန္ ႏွင့္ set up ျပဳလုပ္ရန္လည္း ခြင့္ျပဳပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ Tor ကြန္ယက္ တိုးတက္ေအာင္ သင့္ကူညီႏိုင္ပါသည္။

### အေထြေထြ Settings မ်ား

အေထြေထြ စာမ်က္ႏွာေပၚမွ settings မ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ ျပဳျပင္မြမ္းမံႏိုင္ေသာ settings မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

- Tor Executable : tray menu မွ Start ကို သင္ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့အခါ Vidalia ကို run မည့္ Tor executable ျဖစ္ပါသည္။ အကယ္၍ Tor multiple ဗားရွင္းမ်ားကို install လုပ္ထားတယ္ ဆိုရင္ Browse button ကို ႏွိပ္ျခင္းအားျဖင့္ မည္သည့္ Vidalia ဗားရွင္းဆိုတာ ေျပာျပႏိုင္ျပီး သင္လိုခ်င္ေသာ ပံုမွန္ Tor installation ကို သြားႏိုင္ပါတယ္။
- Startup Options: Vidalia စတင္လိုက္တာနဲ႔ Tor ကို အလိုအေလ်ာက္ စတင္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သင္၏ system စတင္တာနဲ႔ run ဖို႔ Vidalia ကို ျပင္ဆင္မႈ ျပဳလုပ္ထား ႏိုင္ပါေသးတယ္။ (Windows တြင္သာ)

### Network Settings

Network settings စာမ်က္ႏွာသည္ သင့္ကို Tor ကြန္ယက္သို႔ Tor ဘယ္လိုခ်ိတ္ဆက္ရမယ္ဆိုတာကို ျပဳျပင္ခြင့္ျပဳထားပါတယ္။

- အင္တာနက္ရရန္ ကၽြန္ေတာ္သည္ proxy ကိုအသံုးျပဳေနရပါသည္။: သင္၏ အင္တာနက္ဆက္သြယ္မႈသည္ HTTP proxy လိုအပ္တယ္ဆိုလွ်င္ Tor relay ဆက္သြယ္မႈက သင့္ proxy ကိုျဖတ္၍ ေတာင္းဆိုမႈလမ္းေၾကာင္းမ်ားကို ပို႔ေပးရန္ Tor ကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ပါသည္။ သင့္အေနနဲ႔ အနည္းဆံုး hostname သို႔မဟုတ္ သင္၏ proxy မ်ားကို သတ္မွတ္ရပါမယ္။ ထို႔ေနာက္ ဆက္သြယ္မႈမ်ားအတြက္ မည္သည့္ port ေပၚမွ proxy က ၾကားနာေနသည္ဆို သည္ကိုလည္း သတ္မွတ္ရပါမယ္။ အကယ္၍ သင့္ proxy သည္ authentication လိုအပ္တယ္ဆိုလွ်င္ proxy ကိုခ်ိတ္ဆက္ဖို႔အတြက္ Username ႏွင့္ Password ထည့္ကာ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ အျခားတနည္းကေတာ့ ဤျဖည့္စရာမ်ားကို ကြက္လပ္ထားခဲ့လို႔ရပါတယ္။
- ကၽြန္ေတာ္၏ firewall သည္ သတ္မွတ္ထားေသာ ports မ်ားကိုသာ ဆက္သြယ္ခြင့္ျပဳသည္။: အကယ္၍ ကန္႔သတ္ထားေသာ firewall သို႔မဟုတ္ ဆက္သြယ္မႈျပဳလုပ္ရန္ ports မ်ားကို ကန္႔သတ္ထားေသာ proxy ေနာက္တြင္ သင္ရွိေနလွ်င္ သင္၏ firewall သို႔မဟုတ္ proxy က ခြင့္ျပဳေသာ ports မ်ားေပၚရွိ relays မ်ားကို သိရွိရန္ Tor ကို တိုက္ရိုက္ခ်ိတ္ဆက္ကာ ျပင္ဆင္ႏိုင္သည္။ comma ျဖင့္ခြဲ၍ သင္၏ firewall သို႔မဟုတ္ proxy က ခြင့္ျပဳေသာ ports စာရင္းမ်ားကို ရိုးရိုးရွင္းရွင္း ရိုက္ထည့္ပါ။ (ဥပမာ: 80,443,8080)
- ကၽြန္ေတာ္၏ ISP သည္ Tor ကြန္ယက္သို႔ ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းကို ပိတ္ဆို႔ထားပါသည္။: အကယ္၍ သင္၏ ISP (Internet Service Provider) သည္ Tor ကြန္ယက္သို႔ ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းကို ပိတ္ဆိုထားသည္ ဆိုလွ်င္ bridges(Tor 0.2.0.3-alpha သို႔မဟုတ္ ဗားရွင္းအသစ္ မ်ားတြင္သာ)ဟုေခၚေသာ relays မ်ားကို ျဖတ္၍ Tor ကြန္ယက္သို႔ ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းမ်ားကို encrypt (ပံုစံဖ်က္ျခင္း) အားျဖင့္ Tor သည္ စီစစ္ျခင္းမ်ားကို ေရွာင္ရွားႏိုင္ပါသည္။ ၎တို႔၏ လိပ္စာ၊ port နံပါတ္မ်ားႏွင့္ fingerprint မ်ားကို သတ္မွတ္ျခင္းအားျဖင့္ bridge relays မ်ားကို သင္ေပါင္းထည့္ႏိုင္ပါသည္။
  ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည္မွာ မွန္ကန္ေသာ bridge လိပ္စာ ပံုစံနမူနာမ်ားျဖစ္ပါတယ္။:
  - 128.213.48.13:8080
  - 128.213.48.13:8080 1054 13B1 DBDA F867 B226 74D2 52DF 3D9F A367 1F73
  - 128.213.48.13:8080 105413B1DBDAF867B22674D252DF3D9FA3671F73
  bridge relay လိပ္စာမ်ားကို သင္မသိဘူးဆိုရင္ေတာင္ ဤcheckbox ကို check လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ အကူညီရရွိပါလိမ့္မည္။ အျခား relays မ်ားအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို Tor မွ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို စီစစ္ရန္ ၾကိဳးစားေသာ ကိရိယာမ်ားကို directory ေတာင္းဆိုမႈမ်ားအား Tor က encrypt လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ပါတယ္။ ပံုမွန္ Tor relays မ်ား၏ ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ားကို ပိတ္ဆို႔ခံလိုက္ရလွ်င္ bridge relay လိပ္စာ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ဤေနရာတြင္ ထည့္သြင္းရမည္ ဆိုတာကို ေလ့လာရပါလိမ့္မယ္။ bridge relay လိပ္စာအသစ္မ်ားႏွင့္ fingerprints မ်ား အေၾကာင္း သတင္းအခ်က္လက္မ်ားကို bridge relaysမ်ားရွာေဖြျခင္း ရွိ အကူအညီက႑ကို ၾကည့္ရႈပါ။

### Relay Settings

Tor relay တစ္ခုကို ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ စီမံခန္႔ခြဲျခင္းမ်ား ဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္လက္မ်ားကို အကူအညီ က႑တြင္ ၾကည့္ရႈပါ။

### Appearance Settings

Appearance စာမ်က္ႏွာရွိ setting သည္ Vidalia ၏ အသြင္ျပင္ကို သင့္စိတ္ၾကိဳက္ျပင္ဆင္ခြင့္ျပဳပါသည္။

- ဘာသာစကား: Vidalia ၏ interface ကို ေစတနာ့ဝန္ထမ္းမ်ားက ဘာသာစကားမ်ိဳးစံုသို႔ ကူညီဘာသာျပန္ဆိုထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ Vidalia ကိုစတင္ run လိုက္တာနဲ႔ လက္ရွိသင္၏ ကြန္ျပဴတာဟာ ဘယ္ဘာသာစကားကို အသံုးျပဳေနတယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းဖို႔ ၾကိဳးစားပါလိမ့္မယ္။ အကယ္၍ Vidalia ၏ မွန္းဆခ်က္သည္ မမွန္ဘူးဆိုလွ်င္ သို႔မဟုတ္ တစ္ျခားကြဲျပားေသာ ဘာသာစကားကို ရည္ညႊန္းခ်င္တယ္ဆိုလွ်င္ dropdown box မွ တစ္ျခားဘာသာစကားတစ္ခုကို သင္ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဖာ္ျပရန္ ဘာသာစကားကိုေျပာင္းလဲ ျပီးတာနဲ႔ အဲ့ဒိအေျပာင္းလဲအတြက္ သက္ေရာက္မႈရွိေစရန္ Vidalia ကို restart ျပန္လုပ္ဖို႔ လုိပါတယ္။
- အသြင္အျပင္: အမ်ားအားျဖင့္ Vidalia ဟာ သင့္ platform ၏ မူရင္း interface အသြင္ျပင္ကိုပဲ အသံုးျပဳပါတယ္။ အကယ္၍ မူရင္းပံုစံသြင္ျပင္ကို မၾကိဳက္ဘူးဆိုရင္ dropdown box ထဲက ၾကိဳက္ႏွစ္သက္ရာ interface အသြင္ျပင္ကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္။

### အဆင့္ျမင့္ Settings

အဆင့္ျမင့္ စာမ်က္ႏွာ မွာရွိတဲ့ settings ေတြဟာ ပံုမွန္အားျဖင့္ အေတြ႕အၾကံဳရွိအသံုးျပဳသူေတြသာ ျပင္ဆင္မြမ္းမံ ႏိုင္ပါတယ္။

- Control Address & Port: Control Port သည္ Vidalia က Tor ကိုေျပာရန္ အသံုးျပဳသည့္ port ျဖစ္သည္။ သင့္စက္ထဲမွာ အျခားေသာ ဝန္ေဆာင္မႈေတြနဲ႔ ပဋိပကၡ မျဖစ္ဘူးဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ျခား စက္ထဲမွာ Tor process အလုပ္လုပ္ေနတာကို ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔နဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ Vidalia ကိုအသံုးျပဳေနတာဆိုရင္ ၎ကို ေျပာင္းလဲဖို႔ မလိုအပ္ပါဘူး။
- Control Port Authentication: Control port authentication သည္ သင့္စက္ထဲမွာ ရွိတဲ့ applications ေတြကို Tor ၏ installation ကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရန္ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္တာေတြကို ကန္႔သတ္ရန္ အတြက္ အသံုးျပဳျခင္းျဖစ္သည္။ ရရွိႏိုင္ေသာ authentication နည္းလမ္းမ်ားကေတာ့:
  - None --authentication မလိုပါ။ ဒီ option ကို သံုးတာဟာ လံုးဝ မေရရာပါဘူး။ သင့္ကြန္ျပဴတာေပၚကေန application သို႔မဟုတ္ အသံုးျပဳသူ တစ္ေယာက္ေယာက္က သင့္ရဲ႕ Tor installation ကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။
  - Password (Default) -- အကယ္၍ ဒီနည္းလမ္းကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့လွ်င္ အသံုးျပဳသူပဲျဖစ္ျဖစ္ application ပဲျဖစ္ျဖစ္ Tor ရဲ႕ control port ကို ခ်ိတ္ဆက္တိုင္း ခ်ိတ္ဆက္တိုင္းမွာ လိုအပ္မယ့္ password ကို သင္သတ္မွတ္ထားႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ Vidalia က သင့္အတြက္ Tor ကို စတင္ခဲ့ရင္ Randomly Generate checkbox ကို ေရြးခ်ယ္ထားျခင္းအားျဖင့္ Tor စတင္တိုင္းမွာ Vidlia ဟာ password အသစ္ေတြကို က်ပန္း ထုတ္ေပးေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  - Cookie -- အကယ္၍ cookie authentication ကိုေရြးခ်ယ္ျပီးလွ်င္ စတင္တာနဲ႔ Tor ဟာ က်ပန္း bytes ေတြပါဝင္တဲ့ ဖိုင္တစ္ဖိုင္ (သို႔မဟုတ္ cookie) ကို သူရဲ႕အခ်က္အလက္ေတြ သိမ္းထားရာ ေနရာမွာ write လုပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္အသံုးျပဳသူပဲျဖစ္ျဖစ္ သို႔မဟုတ္ ဘယ္application ပဲျဖစ္ျဖစ္ Tor ရဲ႕ control port ကို ခ်ိတ္ဆက္ဖို႔ၾကိဳးစားရင္ ၎က cookie ရဲ႕ contents ေတြကို ေထာက္ပံ့ကူညီေပးမွာပါ။
- Tor Configuration File (optional): သတ္မွတ္ထားေသာ Tor ရဲ႕ torrc configuration file ကို အသံုးျပဳထားေသာ Tor ကို Vidalia စတင္ရန္အတြက္ ဒီ ဝption ကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ အကယ္၍ သင္ဟာ ဒီေနရာမွာ ကြက္လပ္ ထားခဲ့မယ္ ဆိုရင္ Tor က ၎၏ မူရင္း torrc ေနရာကို အသံုးျပဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- Tor Data Directory (optional): Tor ရဲ႕ အခ်က္အလက္ သိမ္းဆည္းမည့္ directory ကို သင့္သတ္မွတ္ႏိုင္သည္။ Tor relay သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊Tor relay keys ႏွင့္ configuration ဖိုင္မ်ား ကို သိမ္းထားျခင္းမ်ိဳးကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ အကယ္၍ ဒီေနရာကို ကြက္လပ္ထားခဲ့လွ်င္ Tor က သူရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ မူရင္းအခ်က္အလက္သိမ္းတဲ့ေနရာ ကို အသံုးျပဳမွာျဖစ္ပါတယ္။
- ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ား (optional, Windows တြင္မရပါ): Run as User အေနနဲ႔ တန္ဖိုးထည့္လိုက္လွ်င္ စတင္လိုက္သည္ႏွင့္ Tor ဟာ setuid(အသံုးျပဳသူ၏ ID ကိုမွန္မမွန္ စစ္ေဆးျခင္းကို) လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အကယ္၍ Run as Group လို႔ တန္ဖိုးထည့္လိုက္လွ်င္ စတင္လုိက္တာနဲ႔ Tor ဟာ setgid (အဲ့ဒိအုပ္စု၏ ID မွန္မမွန္စစ္ေဆးျခင္းကို) ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။

### Hidden Service Settings

သိုဝွက္ထားေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားက မည္သည့္ TCP-based ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားျဖင့္မဆို ေထာက္ကူေပးရန္ ခြင့္ျပဳပါသည္။ ဥပမာ HTTP ဝန္ေဆာင္မႈက သင္၏ IP လိပ္စာကို မည္သူကိုမွ ထုတ္ေဖာ္ မျပျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္သည္။